🌼 जगन्नाथ रथ यात्रा 2025: भक्ति, परंपरा आणि एकतेचा दिव्य सोहळा

🌼 Jagannath Rath Yatra 2025: भक्ति, परंपरा आणि एकतेचा दिव्य सोहळा

जगन्नाथ रथ यात्रा, ओडिशातील पुरी येथे 27 जून 2025 रोजी सुरु होणार असून , हिंदू धर्मातील एक अत्यंत पवित्र आणि ऐतिहासिक उत्सव आहे. या दिवशी भगवान जगन्नाथ, बलभद्र आणि सुभद्र यांच्या भव्य रथयात्रेची परंपरा पुरीतील जगन्नाथ मंदिरापासून गुंडीचा मंदिरापर्यंत सुरू होते. ही यात्रा 9 दिवस चालते आणि या काळात विविध धार्मिक विधी, उत्सव आणि परंपरा पार पडतात.

🕉️ रथयात्रेची महत्त्वपूर्ण तिथी आणि विधी

जगन्नाथ रथ यात्रा 27 जून 2025 रोजी सुरू होईल. या दिवशी दुपारी 1:24 वाजता शुक्ल पक्षाची द्वितीया तिथी सुरू होईल आणि 11:19 वाजता संपेल. यात्रेच्या प्रारंभापूर्वी 26 जून रोजी ‘नवजौबन दर्शन’ विधी पार पडेल, ज्यात देवता स्नान करून नवीन रंगाने सजवले जातात. यात्रेच्या पहिल्या दिवशी रथ मूळ मंदिरापासून गुंडीचा मंदिरापर्यंत जातात आणि सात दिवस तिथे विश्रांती घेतात. नंतर ‘बहुदा यात्रा’द्वारे ते पुन्हा मुख्य मंदिरात परत येतात.

🚩 रथांची रचना आणि सजावट

या रथयात्रेत तीन मुख्य रथ असतात:

• नंदीघोष (जगन्नाथ रथ): 18 चाकांचा, 45 फूट उंच.
• तालध्वज (बलभद्र रथ): 16 चाकांचा, 44 फूट उंच.
• दर्पदलन (सुभद्र रथ): 14 चाकांचा, 43 फूट उंच.

या रथांचे बांधकाम पूर्णपणे लाकडाचे असते, आणि प्रत्येक वर्षी नवीन रथ तयार केले जातात. रथ सजवण्यासाठी पारंपरिक कारागिरांचे महत्त्वपूर्ण योगदान असते.

🛡️ सुरक्षा आणि व्यवस्थापन

या वर्षीच्या रथ यात्रेसाठी सुरक्षा व्यवस्थेत महत्त्वपूर्ण बदल करण्यात आले आहेत. पहिल्यांदाच, 10,000 पेक्षा अधिक पोलिस कर्मचारी, एनएसजी कमांडो, ड्रोन, स्नायपर्स आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) यांचा वापर करून गर्दीचे व्यवस्थापन केले जाणार आहे. 275 CCTV कॅमेरे, 200 पोलिस प्लाटून, आणि केंद्रीय सशस्त्र बलांची तैनाती केली जाणार आहे. यात्रेच्या मार्गावर पार्किंग, मार्गदर्शन, आणि इतर सुविधा उपलब्ध करण्यासाठी एक चॅटबॉट आधारित अॅप लॉन्च करण्यात आले आहे.

🙏 भक्तांसाठी विशेष माहिती

रथयात्रेच्या समाप्तीनंतर, रथाचे काही भाग, विशेषतः चाके, भक्तांसाठी नीलामीसाठी उपलब्ध होतात. या वर्षी, जगन्नाथ रथाच्या चाकाची किंमत ₹3 लाख, बलभद्रच्या चाकाची ₹2 लाख, आणि सुभद्राच्या चाकाची ₹1.5 लाख ठेवण्यात आली आहे. या नीलामीद्वारे मिळालेली रक्कम मंदिराच्या विकासासाठी वापरली जाते.

🌐 जागतिक स्तरावर रथ यात्रा

जगन्नाथ रथ यात्रा केवळ ओडिशातच नाही, तर देशभर आणि जगभर विविध ठिकाणी साजरी केली जाते. दिल्लीतील श्री जगन्नाथ मंदिरात 58व्या रथ यात्रेचे आयोजन करण्यात आले आहे. त्यागराज नगर येथील या उत्सवात भक्त मोठ्या संख्येने सहभागी होतात. त्याचप्रमाणे, अहमदाबादमध्ये 148व्या रथ यात्रेचे आयोजन 27 जून रोजी होणार आहे. या उत्सवात 10 लाखांहून अधिक भक्त सहभागी होण्याची अपेक्षा आहे.

📺 थेट प्रक्षेपण

या वर्षीच्या रथ यात्रेची थेट प्रक्षेपण (Live Streaming) दूरदर्शन राष्ट्रीय वाहिनीवर सकाळी 8:30 पासून पाहता येईल.

जगन्नाथ रथ यात्रा ही केवळ धार्मिक उत्सव नाही, तर ती एक सांस्कृतिक आणि सामाजिक एकतेचे प्रतीक आहे. या दिवशी लाखो भक्त एकत्र येऊन भगवान जगन्नाथच्या रथाला ओढतात, ज्यामुळे एक अद्भुत भक्तिरस अनुभवला जातो.

या अद्भुत सोहळ्याचा अनुभव घेण्यासाठी, तुम्ही पुरी येथे जाऊन प्रत्यक्ष दर्शन घेऊ शकता किंवा दूरदर्शनच्या माध्यमातून घरबसल्या पाहू शकता.

ll जगद्गुरु श्रीकृष्ण : शरणं मम : ll

Sources