🛬 Ahmedabad Plane Crash Reason: DGCA Report Reveals Fuel Management Error

अहमदाबाद विमान अपघात : प्राथमिक चौकशीत धक्कादायक खुलासा

दोन्ही इंजिनांचे इंधन बंद झाल्याने दुर्घटना!

https://www.boeing.com/commercial/787/

✈️ विमान अपघाताची पार्श्वभूमी

१२ जून २०२५ रोजी सकाळी अहमदाबाद येथून टेकऑफ झालेल्या एअर इंडिया एक्सप्रेसच्या AI-171 या बोईंग 787-8 ड्रीमलाइनर विमानाने टेकऑफ केल्यानंतर अवघ्या काही सेकंदांतच अपघात होऊन  विमानातील प्रवाशांसह ज्या ठिकाणी विमान पडले अशा एकूण २६० जणांचा मृत्यू झाला होता. दुर्घटना अहमदाबाद शहराच्या एका वसतिगृहाजवळ घडली.

📋 AAIB चा प्राथमिक चौकशी अहवाल जाहीर

भारतीय विमान अपघात तपास संस्था (Air Accident Investigation Bureau – AAIB) ने नुकताच या अपघाताचा प्राथमिक तपशीलवार अहवाल जाहीर केला आहे. या अहवालातील प्रमुख निष्कर्ष धक्कादायक असून, दोन्ही इंजिनांना इंधनपुरवठा अचानक बंद झाल्याने ही दुर्घटना घडल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

🔍 मुख्य निष्कर्ष: “Fuel Cutoff” म्हणजे अपघात?

1️⃣ इंधन स्विच बंद?

अहवालानुसार टेकऑफ नंतर केवळ ३ सेकंदांत दोन्ही इंजिनमध्ये इंधनपुरवठा थांबलेला आढळून आला. या कारणामुळे इंजिन अचानक बंद झाले आणि विमान कोसळले.

2️⃣ पायलटांचा संवाद उघड करतो रहस्य

कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर (CVR) मधील संवादानुसार एक पायलट दुसऱ्याला विचारतो, “तू स्विच का बंद केलास?”, त्यावर दुसरा म्हणतो, “मी नाही केला!”. हे संभाषण मानवी चूक अथवा तांत्रिक बिघाड यातील एक शक्यता दर्शवते.

3️⃣ इंजिन स्विच ‘RUN’ स्थितीतच होते

विमानाच्या जळालेल्या अवशेषांतून असे आढळून आले की इंधन स्विच ‘RUN’ स्थितीत होते. म्हणजेच, यंत्रणेने स्वतःच इंधन बंद केलं, कदाचित एखाद्या तांत्रिक दोषामुळे हि दुर्घटना घडल्याचे प्रथम दर्शनी तरी निदर्शनास येत आहे .

⚠️ आधीच मिळालेले इशारे – दुर्लक्ष?

विमान निर्मात्या Boeing कंपनीने २०१८ मध्ये एक सेवा इशारा (Service Bulletin) जारी केला होता, ज्यामध्ये ड्रीमलाइनर 787 प्रकारात ‘Fuel Switch Lock’ व्यवस्थित कार्यरत नसल्याची शक्यता वर्तवण्यात आली होती. यावर उपाययोजना करण्याचे निर्देश FAA (Federal Aviation Administration) ने दिले होते.

एअर इंडियाने ह्या सूचना पूर्णपणे अंमलात आणल्या नव्हत्या, अशी शक्यता आता उपस्थित झाली आहे.

🤔 अपघाताची संभाव्य कारणं

1. मानवी चूक (Human Error): टेकऑफच्या क्षणी चुकीच्या हाताळणीमुळे स्विच बंद झाले असण्याची शक्यता.
2. तांत्रिक बिघाड: यंत्रणेत दोष असल्यामुळे स्विचने इंधन बंद केलं.
3. स्वयंचलित प्रणालीतील बिघाड: FADEC (Full Authority Digital Engine Control) प्रणालीत अडचण.
4. पूर्व सेवा सूचना अमलात न आणणे: Boeing ने जारी केलेल्या सूचना न पाळल्यामुळे जुने बिघाड कायम.

❌ काय आढळले नाही?

1. दहशतवादी कृत्याचा पुरावा नाही
2. पक्षी चपेट / Bird Hit चा कोणताही पुरावा नाही
3. खराब हवामानामुळे अपघात झाला नाही
4. पायलटचे वैयक्तिक चुकीचे उद्देश नाही

📸 प्रत्यक्षदर्शी व स्थानिकांची प्रतिक्रिया

या अपघातात ज्या वसतिगृहावर विमान कोसळले त्या परिसरातील लोकांनी सांगितले की, “आम्ही विमान टेकऑफ करताना पाहिलं, ते अचानक खाली आले आणि मोठा स्फोट झाला.”
स्थानिक  प्रशासन, अग्निशमन दल व एनडीआरएफ यांनी तातडीने मदतकार्य राबवले.

🧾 पीडितांची ओळख आणि नुकसान

• २६०  मृत्यू –  २४१ विमानातील , १९ दुर्घटना स्थळी
• कोट्यवधींचे नुकसान – विमान, वसतिगृह व वाहने जळून खाक.
• सरकारी मदत  – सरकारने मृतांच्या कुटुंबीयांना प्रत्येकी ₹२५ लाखांची मदत जाहीर केली आहे.

🧠 निष्कर्ष: मोठा इशारा!

एअर इंडियासाठी ही घटना मोठा धक्का असून, एव्हिएशन सुरक्षेसाठी अनेक गंभीर प्रश्न निर्माण करत आहे.

• विमानांची नियमित देखभाल आणि FAA सूचना पाळल्या जातात का?
• पायलट प्रशिक्षण आणि आपत्कालीन यंत्रणा योग्य कार्यक्षम आहे  का?
• BOEING सारख्या निर्मात्यांच्या यंत्रणेत गंभीर दोष आढळत असल्यास, भारत त्याची स्वतंत्र चौकशी करतो का?

📌 निष्कर्ष – सुरक्षिततेकडे पुन्हा एकदा लक्ष देण्याची वेळ!

एअर इंडिया, DGCA आणि केंद्र सरकारने आता विमान सुरक्षा, पायलट प्रशिक्षण आणि तांत्रिक सेवा या बाबींवर नव्याने लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. एखाद्या स्विचने जर दोन इंजिन बंद होऊ शकतात, तर स्वयंचलित प्रगत तंत्रज्ञानाचा  अति अवलंब किती घातक ठरू शकते हे यामधून अधोरेखित होते.

📢 वाचा आणि शेअर करा:
भारतीय उड्डाण इतिहासातील हा गंभीर अपघात केवळ “चूक” मानून विसरू नका. यामधून शिकून सुरक्षिततेची नवीन व्याख्या घडवणं हीच खरी मृतांना आदरांजली ठरेल !

[टीप]: हा लेख एअर अक्सिडेंट इन्व्हेस्टिगेशन ब्युरो (AAIB) च्या प्राथमिक अहवालावर आधारित आहे. अंतिम तपासानंतर अजून बदल होऊ शकतात.