https://www.vitthalrukminimandir.org/live_darshan.php?
पंढरपूर, ६ जुलै २०२५ –
श्रावण, कार्तिक, चैत्र… पण आषाढाच्या एकादशीचा महिमा काही वेगळाच. आषाढ शुद्ध एकादशी म्हणजे लाखो भक्तांच्या हृदयाचा एकत्रित ठोका — विठोबाच्या चरणी समर्पित होणारा.
ही एकादशी म्हणजे भक्तीचा महासागर. पंढरपूरच्या विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरात आणि लाखो मनांमध्ये विठ्ठलाचं पावन दर्शन. आजही, बदलत्या काळातही, ही परंपरा तशीच उत्कट आहे, अगदी जशी संतांनी रुजवलेली..
🌿 आषाढी एकादशी: भक्तीची जडणघडण
भक्त पुंडलिकाच्या सेवाभावातून जन्मलेली ही परंपरा विठोबाने विटेवर उभं राहून स्वीकारली.
याच भक्तीचा वारसा संतांनी पुढे नेला — संत ज्ञानेश्वरांनी हरिपाठात विठोबाची महती गायली, तर संत तुकारामांनी अभंगांतून विठ्ठलाचं वैभव अनुभवायला दिलं.
ही एकादशी म्हणजे सामान्य भक्ताच्या श्रद्धेचं पर्व. एकाच वेळी आत्मिक शांती, सामाजिक समरसता, आणि आध्यात्मिक उन्नती यांचं प्रतीक.
🚶♂️ वारीचा आत्मा: आजही प्रवाही आहे
आषाढी एकादशी म्हटली की डोळ्यासमोर येते ती संतांची पालखी, लाखो वारकरींची टाळ-मृदंगात रंगलेली वारी.
वारकरी कोणत्या जातीचा, पंथाचा आहे याला महत्त्व नसतं. त्याला फक्त माऊली दिसते – हात कमरेवर ठेऊन विटेवर उभा असलेला विठोबा.
आजच्या आधुनिक आणि धावपळीच्या युगात पुणे , मुंबई, नाशिक, सोलापूर अशा ठिकाणांहून हजारो लोक पंढरपूरकडे निघतात. पावसात भिजत, चालत, अभंग गात एकाच नादात तल्लीन होत — “ज्ञानोबा माऊली, तुकाराम!”
🎶 अभंगांची भक्तीमयी भाषा
वारीतले अभंग ही वारकऱ्यांची भावना, त्यांचा जिवंत अनुभव असतो.
“माझे माहेर पंढरी, आहे भिवरीच्या तीरी …”
या ओळीतून भक्ताला माउलीच्या भेटीची ओढ लागते , तेव्हा शरीर थकलं असलं तरी नुसत्या दर्शनाच्या कल्पनेनेच आत्मा ताजातवाना होतो.
आज अनेक वारकरी मोबाईलवर अभंग ऐकतात, ऑनलाइन हरिपाठ करतात. पण त्या सूरातली भक्ती मात्र तशीच आहे. बदलले आहे फक्त माध्यम — मनातील भावनांमध्ये अजिबात फरक नाही !
📱 आधुनिकतेचा स्वीकार, भक्तीचा स्पर्श
पूर्वी लोक पंढरपूरच्या वारीसाठी महिनेभर आधी घर सोडत. आजही अनेक जण चालतच जातात, पण बरोबर GPS, मोबाइल, WhatsApp ग्रुप आणि आरोग्य सेवाही असते.
पंढरपूर मंदिराचं Live Darshan लाखो भाविक घरबसल्या घेतात. वृद्धांना, अपंगांना आता ऑनलाइन दर्शनाचा पर्याय आहे.
संतांचे अभंग Spotify, YouTube, Facebook Live वर ऐकले जातात. हीच तर खरी भक्ती — बदलत्या काळातही परंपरा अबाधित राखण्याची.
🙏 उपवास, हरिपाठ आणि नामस्मरण
आजची आषाढी एकादशी अजूनही घराघरात भक्तीने साजरी होते. उपवास, फळाहार, हरिपाठ, अभंग गायन आणि नामस्मरण — हे सगळं आजही तेवढ्याच श्रद्धेने केलं जातं.
“रात्र जागोनी नाम घ्या गोडी,
विठोबाच्या पायात ठेवा ओढी.”
हे फक्त शाब्दिक कर्मकांड नाही, ही एक भक्तीची क्रिया आहे, जिथे मन, शरीर, आणि आत्मा एकत्र होतात.
🌍 सामाजिक एकतेचा संदेश
आषाढी एकादशीची वारी ही केवळ वैयक्तिक साधना नाही, तर ती सामाजिक समरसतेचा धडा आहे.
जिथे कोणीच वरचा, खालचा नाही. सगळे “माऊलीचे दास”. कुणी डॉक्टर, कुणी शेतकरी, कुणी उद्योगपती — सगळ्यांची ओळख एकच: “वारकरी”.
वारी ही समाजाला शिकवते — “मी” चा अहंकार बाजूला ठेवून “आपण” मध्ये जगायचं.
🌸 आषाढी एकादशीची वारी : कालही होती, आजही आहे, उद्याही राहील
आपण कितीही पुढे गेलो, परदेशात राहिलो, कामाच्या गडबडीत अडकलो तरी विठोबा मनातून जात नाही.
हीच ती भक्ती जी युगानुयुगे अखंड राहते.
विठोबा फक्त मंदिरात नाही, तो प्रत्येक भक्ताच्या अंतःकरणात असतो.
आजची आषाढी एकादशी म्हणजे परंपरेचे पावित्र्य, भक्तीची गोडी आणि आधुनिकतेची सोय यांचा सुंदर संगम आहे.
वारी चालतेच आहे — पावलात, मोबाईलमध्ये, फेसबुक पोस्टमध्ये, अभंगांमध्ये, आणि सर्वांत महत्त्वाचं — आपल्या मनामनात.
l श्री हरी विठ्ठल , जय जय विठ्ठल l